Chałka

Chałka zawsze pojawia się w naszej rodzinie na wigilijnym stole.
Ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby przygotować ją na śniadanie. Wyśmienicie smakuje z miodem lub dżemem.
W opisie zamieszczam filmik instruktażowy, jak zapleść chałkę z 5 wałeczków. Taka chałka wygląda dość imponująco, ale nie jest to aż tak trudne jak się może wydawać.

Składniki

• 50 g drożdży
• 150 ml mleka
• 50 g cukru
• pół łyżeczki ekstraktu waniliowego (albo 1 cukier waniliowy)
• 2 żółtka, 1 całe jajko
• 100 g miękkiego masła
• 500 g mąki pszennej (typ 400-450)
• pół łyżeczki soli

Wykonanie

1. w Thermomixie

Do naczynia miksującego TM wlać mleko, dodać drożdże i cukier, wymieszać 4 min, 37 st C, obr. 2. Dodać resztę składników wg podanej kolejności, wyrabiać 3 min, Interwał. Ciasto wyjąć, przełożyć do miski, przykryć czystą ściereczką i pozostawić do podwojenia objętości (ok. 30 min). 

1. bez Thermomixa 
Mleko podgrzać, żeby było lekko ciepłe, dodać drożdże i cukier. Poczekać ok. 5 min, żeby mikstura zaczęła bąbelkować. Dodać do reszty składników na ciasto (najlepiej w dość dużej misce). Wyrobić elastyczne, miękkie ciasto. Ciasto przykryć czystą ściereczką.

2. Wyrośnięte ciasto wyłożyć na deskę wysypaną mąką, lub silikonową matę, podzielić na 5 równych części, uformować wałeczki. Zaplatać jak na filmiku:

3. Zaplecioną chałkę, można położyć na wyłożonej papierem dużej blasze, albo włożyć do keksówki o długości ok. 40 cm (oczywiście wyłożonej papierem). Pozostawić jeszcze do "napuszenia" (ok. 15 min.). Po czym posmarować roztrzepanym jajkiem (można wykorzystać samo białko, które zostało z ciasta). Można też posypać kruszonką.

4. Piec w rozgrzanym do 180 st. C piekarniku przez 25-30 min. Wystudzić na kratce.

SMACZNEGO!

Tarta malinowa

Tą tartę można by nazwać "Maliny pod chmurką". Spód jest idealnie maślany i kruchy, góra to lekka, słodka pianka a między nimi mnóstwo świeżych malin. Trudno się oprzeć... ale przed krojeniem niestety trzeba tartę wystudzić, bo inaczej ciężko ją wyjąć a maliny wypadają.

Składniki

spód

• 250 g mąki pszennej
• 150 g zimnego masła + odrobina do wysmarowania formy
• szczypta soli
• 40 g (3 łyżki) cukru pudru
• 4 żółtka
• kilka łyżek kaszy manny

nadzienie

• duży kartonik malin
• 4 białka, schłodzone
• szczypta soli
• 100 g cukru kryształu

Wykonanie

Z podanych składników przygotować spód do tarty (przepis tutaj). Na ostudzony spód wyłożyć maliny. Przygotować bezę: białka z solą ubić na sztywno (obr. 4 w TM), dodawać po trochę cukier cały czas ubijając. Ubite białka z cukrem nakładać na maliny małą łyżeczką, tak, żeby zrobić "jeża" :-)

Całość zapiekać 20-25 min. w temperaturze 170 st. C.

Przed krojeniem wystudzić!

SMACZNEGO!

Kruchy spód do słodkiej tarty

Po kilku nieudanych spodach do tart, prezentuję spód idealny. Przynajmniej wg mnie :-) Nie jest za cienki ani za gruby: tak w sam raz. Formę przed rozłożeniem ciasta należy natłuścić masłem i wysypać czymś, dzięki czemu będzie można ładnie wyciągnąć kawałek upieczonego ciasta. Do tego celu można użyć bułki tartej lub kaszy manny (grysiku). O ile na bułce kilka razy się zawiodłam, o tyle na grysiku jeszcze się nie zawiodłam: ciasto ładnie odchodzi od formy.

Spód można przygotować dzień wcześniej.

W przepisie jest 1 całe jajko lub 4 żółtka. Wersję z samymi żółtkami robię jeśli na nadzieniu tarty jest przewidziana piana (wtedy białka idą do piany), lub jeśli zostały mi żółtka z czegoś innego :-)

Rozwałkowywanie cista między dwoma kawałkami przezroczystej folii spożywczej bardzo ułatwia proces przekładania go do formy. Do zdjęć użyłam jednego kawałka  folii przezroczystej i jednego aluminiowej dla większego kontrastu.

Moja ceramiczna forma do tarty ma średnicę 25 cm i rant wysokości 3,5 cm.

Składniki

• 250 g mąki pszennej
• 150 g zimnego masła + odrobina do wysmarowania formy
• szczypta soli
• 40 g (3 łyżki) cukru pudru
• 1 jajko lub 4 żółtka
• kilka łyżek kaszy manny

Wykonanie

1. Formę do tarty dokładnie natłuścić masłem (spód i szczególnie boki) i wysypać kaszą manną.

w Thermomixie

2. Do naczynia miksującego wsypać cukier kryształ i zrobić z niego cukier puder*: kilka sekund, obr. 10. Dodać przesianą mąkę, sól, zimne masło pokrojone na mniejsze kawałki, posiekać 10 s, obr. 5. Dodać jajko (lub żółtka) i wyrobić ciasto: kilka sekund, obr 4. Ciasto wyjąć, uformować kulę, zawinąć w folię i schłodzić w lodówce co najmniej 30 minut.

*można też użyć gotowego cukru pudru

bez Termomixa

2. Na stolnicy przygotować kruche ciasto: mąkę wymieszać z cukrem pudrem i solą, dodać pokrojone, zimne masło i wszystko siekać długim, szerokim nożem. Dodać jajko (lub żółtka) i szybko zagnieść ciasto rękami. Uformować kulę, zawinąć w folię i schłodzić w lodówce co najmniej 30 minut.

3. Ciasto rozwałkować między dwoma kawałkami folii spożywczej na grubość ok. 5 mm i średnicy większej niż średnica formy i wysokość rantu. Położyć formę na rozwałkowanym cieście, żeby zmierzyć rozmiar ciasta. W razie potrzeby rozwałkować jeszcze bardziej.

4. Zdjąć jedną folię z ciasta i rozłożyć ciasto na formie. Delikatnie docisnąć ciasto do brzegów i ostrożnie zdjąć folię.

5. Przy pomocy wałka pozbyć się nadmiaru ciasta z brzegów. Nieduży kawałek ciasta, który zostanie można albo zamrozić i wykorzystać do następnej tarty, lub cienko rozwałkować i położyć na środek.

6. Ciasto nakłuć widelcem.

7. Ciasto w formie włożyć do lodówki (można w tym czasie np. przygotować nadzienie). Nagrzać piekarnik do 190 st. C.

8. Spód do tarty piec 20-25 min.

SMACZNEGO!

Cynamonowy wieniec drożdżowy

Wieniec jest tak na prawdę efektowniejszą wersją cynamonek. Warto poświęcić chwilę na wałkowanie i zwijanie, bo efekt końcowy cieszy oko. I podniebienie :-)

Przepis pochodzi z tej strony.

Składniki 

ciasto

• 130 g (0,5 szkl.) mleka
• 35 g drożdży
• 1 łyżka cukru 
• 320 g mąki pszennej (2 szkl.)
• 0,5 łyżeczki soli
• 30 g masła w temp. pokojowej
• 1 żółtko

nadzienie

• 60 g miękkiego masła
• 4 łyżki cukru
• 3-4 łyżeczki cynamonu
• rodzynki (można pominąć)

lukier cytrynowy

• kilka łyżek cukru pudru
• sok z cytryny

Wykonanie

w TM

Mleko, drożdże i cukier podgrzewać w naczyniu 2 min 30 s, temp. 37 st. C, obr. 2. Dodać resztę składników wg podanej kolejności. Wyrobić ciasto: 2 min, Interwał. Ciasto wyjąć, przełożyć do miski i przykryć czystą ściereczką. Po podwojeniu objętości ciasto wyłożyć na stolnicę obsypaną mąką lub stolnicę silikonową i rozwałkować na prostokąt na grubość ok. 1 cm lub mniej. Prostokąt posmarować masłem (w temperaturze pokojowej lub roztopione) zostawiając 1/3 na górę, posypać cynamonem i cukrem (ewentualnie rodzynkami). Wzdłuż dłuższego boku zwinąć ciasto w roladę. Roladę przełożyć na blachę piekarnikową wyłożoną papierem do pieczenia (później ciężko jest przenieść wieniec na blachę). Ostrym nożem przeciąć roladę wzdłuż (najlepiej nie docinać jednego końca), skręcić połówki w warkocz. Nadać kształt wieńca. Pozostałe masło rozsmarować po górze wieńca i posypać cynamonem z cukrem.

Piec ok. 30-35 min (do złotego koloru) w 200 st. C, po 5-10 min. zmniejszyć temperaturę do 180 st. C. W tym czasie przygotować lukier: do miseczki nasypać 3-4 łyżki cukru pudru i dodawać po odrobinie sok z cytryny cały czas mieszając. Dodawać sok do momentu uzyskania pożądanej gęstości lukru.

Gotowe ciasto wyjąc z piekarnika i położyć na kratce do przestudzenia. Po kilkunastu minutach można śmiało lukrować.
 
bez TM

Mleko podgrzać, żeby było lekko ciepłe, dodać drożdże i cukier. Poczekać ok. 5 min, żeby mikstura zaczęła bąbelkować. Dodać do reszty składników na ciasto (najlepiej w dość dużej misce). Wyrobić elastyczne, miękkie ciasto. Ciasto przykryć czystą ściereczką. Po podwojeniu objętości ciasto wyłożyć na stolnicę obsypaną mąką lub stolnicę silikonową i rozwałkować na prostokąt na grubość ok. 1 cm lub mniej. Prostokąt posmarować masłem (w temperaturze pokojowej lub roztopione) zostawiając 1/3 na górę, posypać cynamonem i cukrem (ewentualnie rodzynkami). Wzdłuż dłuższego boku zwinąć ciasto w roladę. Roladę przełożyć na blachę piekarnikową wyłożoną papierem do pieczenia (później ciężko jest przenieść wieniec na blachę). Ostrym nożem przeciąć roladę wzdłuż (najlepiej nie docinać jednego końca), skręcić połówki w warkocz. Nadać kształt wieńca. Pozostałe masło rozsmarować po górze wieńca i posypać cynamonem z cukrem.

Piec ok. 30-35 min (do złotego koloru) w 200 st. C, po 5-10 min. zmniejszyć temperaturę do 180 st. C. W tym czasie przygotować lukier: do miseczki nasypać 3-4 łyżki cukru pudru i dodawać po odrobinie sok z cytryny cały czas mieszając. Dodawać sok do momentu uzyskania pożądanej gęstości lukru.

Gotowe ciasto wyjąc z piekarnika i położyć na kratce do przestudzenia. Po kilkunastu minutach można śmiało lukrować.

SMACZNEGO!

Szarlotka z kratką

Prostą, klasyczną szarlotkę na kruchym cieście zrobiłam dla Mamy na jej życzenie. Zniknęła tak szybko, że nie zdążyłam zrobić jej zdjęć. Dodam je przy najbliższej okazji. Przepis pochodzi z podstawowej książki do Thermomixa, jednak nieco go zmieniłam.

Kilka słów o jabłkach. Po wielu testach do szarlotki używam jedynie odmiany szara reneta. Jabłka są twarde, kwaskowate i dość brzydkie ale w szarlotce stają się idealne. Lubię kiedy z jabłek nie robi się "papka", więc zamiast je ścierać kroję jabłka na ćwiartki a później na grubsze plastry. Nie podsmażam też jabłek.
Przy robieniu ciasta kruchego ważne jest żeby masło zmieszało się z mąką ale jej nie wchłonęło. Dlatego używa się zimnego masła i nie wyrabia go rękami tylko sieka nożem. Na koniec rękami jedynie łączy się posiekane ciasto w kulę, zawija w folię i wkłada do zamrażarki. To gwarantuje, że upieczony spód będzie kruchy a nie twardy.

Składniki

Ciasto:

• 400 g mąki krupczatki lub pszennej
• 100 g cukru pudru
• 150 g twardego, zimnego masła
• 80 g kwaśnej śmietany
• 1 całe jajko i 2 żółtka
• cukier waniliowy
• 1 czubata łyżeczka proszku do pieczenia

Masa jabłkowa:

• 2 kg obranych jabłek (ok. 2,5 - 3 kg jabłek nieobranych)
• przyprawa do szarlotki lub cynamon z odrobiną cukru

 

Wykonanie

W TM:
Do naczynia miksującego włożyć mąkę, puder, cukier waniliowy, proszek do pieczenia, zimne masło pokrojone na kawałki: ustawić 20 s, obr. 5. Dodać jajko, żółtka i śmietanę: wyrabiać 15 s. obr. 4. Ciasto podzielić na dwie części: jedna ok. 550g, druga wynikowa; zawinąć w folię aluminiową i schłodzić w zamrażarce przez ok. 1 godzinę.

W tym czasie obrać umyte jabłka, usunąć z nich gniazda nasienne, pokroić na małe kawałki: 3 s., obr. 4-5. Dodać przyprawę do szarlotki (taka przyprawa oprócz cynamonu ma w składzie imbir, cukier, goździki i kardamon w odpowiednich proporcjach) i wymieszać 4 s, obr. wsteczne 2. 

Rozwałkować 550 g ciasta, ułożyć w prostokątnej blasze wyłożonej papierem, ponakłuwać ciasto widelcem i wyłożyć jabłka. Rozwałkować cienko drugą porcję ciasta na długi placek, pociąć na paski o szerokości ok. 1 - 1,5 cm. Z tych pasków układać skośną kratkę na jabłkach. Piec ok. 60 minut w temperaturze 200 st. C.

 

Tradycyjnie:
Mąkę, puder, cukier waniliowy, proszek do pieczenia wymieszać na stolnicy. Dodać zimne, pokrojone na małe kawałki masło. Dokładnie posiekać długim nożem, unikając dotykania masła rękami. Zgarnąć ciasto na środek stolnicy i zrobić w nim dołek. Do dołka dodać jajko, żółtka i śmietanę. Posiekać, na koniec połączyć ciasto rękami, podzielić na dwie części: jedna ok. 550g, druga wynikowa; zawinąć w folię aluminiową i schłodzić w zamrażarce przez ok. 1 godzinę.

W tym czasie obrać umyte jabłka, usunąć z nich gniazda nasienne, pokroić na małe kawałki. W dużej misce wymieszać jabłka z przyprawą do szarlotki (taka przyprawa oprócz cynamonu ma w składzie imbir, cukier, goździki i kardamon w odpowiednich proporcjach). 

Rozwałkować 550 g ciasta, ułożyć w prostokątnej blasze wyłożonej papierem, ponakłuwać ciasto widelcem i wyłożyć jabłka. Rozwałkować cienko drugą porcję ciasta na długi placek, pociąć na paski o szerokości ok. 1 - 1,5 cm. Z tych pasków układać skośną kratkę na jabłkach. Piec ok. 60 minut w temperaturze 200 st. C.

SMACZNEGO!