Kruchy spód do słodkiej tarty

Po kilku nieudanych spodach do tart, prezentuję spód idealny. Przynajmniej wg mnie :-) Nie jest za cienki ani za gruby: tak w sam raz. Formę przed rozłożeniem ciasta należy natłuścić masłem i wysypać czymś, dzięki czemu będzie można ładnie wyciągnąć kawałek upieczonego ciasta. Do tego celu można użyć bułki tartej lub kaszy manny (grysiku). O ile na bułce kilka razy się zawiodłam, o tyle na grysiku jeszcze się nie zawiodłam: ciasto ładnie odchodzi od formy.

Spód można przygotować dzień wcześniej.

W przepisie jest 1 całe jajko lub 4 żółtka. Wersję z samymi żółtkami robię jeśli na nadzieniu tarty jest przewidziana piana (wtedy białka idą do piany), lub jeśli zostały mi żółtka z czegoś innego :-)

Rozwałkowywanie cista między dwoma kawałkami przezroczystej folii spożywczej bardzo ułatwia proces przekładania go do formy. Do zdjęć użyłam jednego kawałka  folii przezroczystej i jednego aluminiowej dla większego kontrastu.

Moja ceramiczna forma do tarty ma średnicę 25 cm i rant wysokości 3,5 cm.

Składniki

• 250 g mąki pszennej
• 150 g zimnego masła + odrobina do wysmarowania formy
• szczypta soli
• 40 g (3 łyżki) cukru pudru
• 1 jajko lub 4 żółtka
• kilka łyżek kaszy manny

Wykonanie

1. Formę do tarty dokładnie natłuścić masłem (spód i szczególnie boki) i wysypać kaszą manną.

w Thermomixie

2. Do naczynia miksującego wsypać cukier kryształ i zrobić z niego cukier puder*: kilka sekund, obr. 10. Dodać przesianą mąkę, sól, zimne masło pokrojone na mniejsze kawałki, posiekać 10 s, obr. 5. Dodać jajko (lub żółtka) i wyrobić ciasto: kilka sekund, obr 4. Ciasto wyjąć, uformować kulę, zawinąć w folię i schłodzić w lodówce co najmniej 30 minut.

*można też użyć gotowego cukru pudru

bez Termomixa

2. Na stolnicy przygotować kruche ciasto: mąkę wymieszać z cukrem pudrem i solą, dodać pokrojone, zimne masło i wszystko siekać długim, szerokim nożem. Dodać jajko (lub żółtka) i szybko zagnieść ciasto rękami. Uformować kulę, zawinąć w folię i schłodzić w lodówce co najmniej 30 minut.

3. Ciasto rozwałkować między dwoma kawałkami folii spożywczej na grubość ok. 5 mm i średnicy większej niż średnica formy i wysokość rantu. Położyć formę na rozwałkowanym cieście, żeby zmierzyć rozmiar ciasta. W razie potrzeby rozwałkować jeszcze bardziej.

4. Zdjąć jedną folię z ciasta i rozłożyć ciasto na formie. Delikatnie docisnąć ciasto do brzegów i ostrożnie zdjąć folię.

5. Przy pomocy wałka pozbyć się nadmiaru ciasta z brzegów. Nieduży kawałek ciasta, który zostanie można albo zamrozić i wykorzystać do następnej tarty, lub cienko rozwałkować i położyć na środek.

6. Ciasto nakłuć widelcem.

7. Ciasto w formie włożyć do lodówki (można w tym czasie np. przygotować nadzienie). Nagrzać piekarnik do 190 st. C.

8. Spód do tarty piec 20-25 min.

SMACZNEGO!

O kaszach słów kilka

Przez wieki różnego rodzaju kasze były podstawą polskiej kuchni. Dziś jest to prawie egzotyka na talerzu. Królują ziemniaki. Małymi kroczkami "wymieniam" ziemniaki na kasze w swojej kuchni. Po pierwsze dlatego, że kasze są "nasze". Po drugie są źródłem energii bogatym też w witaminy, mikroelementy i błonnik. Po trzecie: kasze mają niski indeks glikemiczny (ok. 35-45) podczas gdy puree ziemniaczane mają wysoki: 80.

Czym jest kasza? Niczym innym jak ziarnem zbóż pozbawionym twardej łupiny. Ziarno może być w całości lub lekko rozdrobnione.

W woreczkach czy sypkie? Najlepiej kupować kasze sypkie, tzn. nie w woreczkach. Dlaczego? Kasze sypkie gotuje się w odpowiedniej ilości wody (i odrobiną tłuszczu, żeby zachować witaminy rozpuszczalne w tłuszczach) do jej całkowitego wchłonięcia i tym sposobem nie wylewamy do odpływu witamin, nie jemy też "wyciągu z plastikowego woreczka". A poza tym dlatego, że kasze bez woreczków są nawet kilka razy tańsze.

Jak gotować? Kaszę przed gotowaniem dobrze jest namoczyć na chwilę, albo chociaż przepłukać wodą. Następnie zalewa się odpowiednią ilością wody, soli, dodaje niedużą ilość tłuszczu (np. masła albo dobrego oleju) i gotuje pod przykryciem na wolnym ogniu do wchłonięcia całej wody. Zwykle po zdjęciu z ognia zostawia się ją jeszcze na chwilę pod przykryciem. Przy takim gotowaniu zdecydowanie przydadzą się miarki kuchenne.

A teraz konkrety: ile kaszy potrzeba na 1 osobę, i jaką ilością wody ją zalać.

Kasza jęczmienna (wiejska, mazurska, perłowa)
porcja do obiadu na 1 osobę: 50 ml
1 część kaszy : 2 części wody

Kasza jęczmienna (pęczak)
porcja do obiadu na 1 osobę: 50 ml
1 część kaszy : 1,5 części wody

Kasza gryczana (prażona, krakowska)
porcja do obiadu na 1 osobę: 50 ml
1 część kaszy : 2 części wody

Płatki owsiane (zwykłe, nie błyskawiczne)
porcja śniadaniowa na 1 osobę: 100 ml
1 część kaszy : 2 części wody

Kasza kukurydziana - płynna
porcja śniadaniowa na 1 osobę: 30 ml (2 łyżki)
30 ml kaszy : 200 ml wody

Kasza kukurydziana - gęsta
porcja śniadaniowa na 1 osobę: 60 ml (4 łyżki)
60 ml kaszy : 100 ml wody

Ryż biały
porcja do obiadu na 1 osobę: 50 ml
1 część kaszy : 2 części wody

Ryż brązowy
porcja do obiadu na 1 osobę: 50 ml
1 część kaszy : 1,5 części wody
  Kasza jaglana
porcja śniadaniowa na 1 osobę: 100 ml
1 część kaszy : 2 części wody
WAŻNE: kaszy jaglanej nie miesza się podczas gotowania!

Kasza quinoa

porcja śniadaniowa na 1 osobę: 100 ml
1 część kaszy : 1,5 części wody

Bulgur 
przepis tutaj